Atriumfibrilleren bij vrouwen in de overgang

Atriumfibrilleren (AF) kan inderdaad vaker of duidelijker merkbaar worden bij vrouwen in de overgang (menopauze). De relatie is complex, maar hormoonveranderingen spelen waarschijnlijk een rol. Hieronder een duidelijke uitleg.

Wat is atriumfibrilleren?

Atriumfibrilleren is een hartritmestoornis waarbij de boezems van het hart heel snel en onregelmatig samentrekken. Daardoor ontstaat een onregelmatige hartslag.

Typische klachten:

• Hartkloppingen of “fladderen” in de borst

• Snelle of onregelmatige pols

• Vermoeidheid

• Kortademigheid

• Duizeligheid

• Soms angstig gevoel

Bij sommige mensen zijn er nauwelijks klachten.

Waarom kan het vaker optreden in de overgang?

Tijdens de overgang dalen de hormonen oestrogeen en progesteron. Dat kan invloed hebben op verschillende systemen in het lichaam:

1. Effect op het autonome zenuwstelsel

Hormoonschommelingen beïnvloeden het zenuwstelsel dat de hartslag regelt. Daardoor kunnen ritmestoornissen makkelijker ontstaan.

2. Meer hartkloppingen

Veel vrouwen ervaren tijdens de overgang palpitaties (hartkloppingen). Soms is dat onschuldig, maar soms blijkt het daadwerkelijk atriumfibrilleren.

3. Veranderingen in het hart- en vaatstelsel

Na de menopauze neemt het risico toe op:

• hoge bloeddruk

• stijvere bloedvaten

• ontstekingsprocessen

Dit verhoogt ook de kans op AF.

4. Slaapstoornissen en stress

Veelvoorkomende overgangsklachten zoals:

• slecht slapen

• opvliegers

• stress

kunnen hartritmestoornissen uitlokken of verergeren.

Verschil tussen gewone overgangshartkloppingen en AF

Kenmerk	Overgangshartkloppingen	Atriumfibrilleren
Ritme	vaak snel maar regelmatig	duidelijk onregelmatig
Duur	seconden tot minuten	minuten tot uren of langer
Pols	meestal regelmatig	chaotisch/onregelmatig
Gevoel	bonzend hart	fladderend of overslaand

Alleen een ECG bij de huisarts of cardioloog kan dit echt onderscheiden.

Wanneer naar de huisarts?

Neem contact op als je:

• hartkloppingen hebt die langer dan enkele minuten duren

• een duidelijk onregelmatige hartslag voelt

• duizeligheid of kortademigheid hebt

• pijn op de borst ervaart

Atriumfibrilleren is belangrijk om te herkennen omdat het het risico op een beroerte kan verhogen.

Mogelijke behandelingen

Als het daadwerkelijk AF is, kan behandeling bestaan uit:

• bloedverdunners (tegen beroerte)

• hartslagremmers

• ritmemedicatie

• soms een ablatiebehandeling

✅ Belangrijk: veel hartkloppingen in de overgang zijn onschuldig, maar nieuwe of duidelijke ritmestoornissen moeten altijd even gecontroleerd worden.